Het was de tragische ontknoping van een waanzinnige wedstrijd: in de 13e minuut van de blessuretijd juichte Kroatië de gelijkmaker toe, voordat de chip in de bal een buitenspelpositie aan het licht bracht. Zo moesten de Kroaten zich neerleggen bij hun WK-afscheid tegen Portugal.
“We hebben deze uitschakeling niet verdiend, we waren op gelijke hoogte met Portugal”, klaagde de Kroatische bondscoach Zlatko Dalic. Ook Martin Baturina zei: “We zijn onterecht uitgeschakeld, zij hadden gewoon geluk. We hebben het niet verdiend dat het zo eindigt.” De Kroaten hadden zojuist een epische zenuwslopende strijd met Portugal geleverd. Met een slechter einde voor de Kroaten: de vice-wereldkampioen van 2018 en derde op het WK van 2022 moet al na de zestiende finale de koffers pakken.
Na een matige eerste helft kwamen de Vatreni op dreef en kwamen ze op voorsprong dankzij Ivan Perisic – die met zijn zevende WK-doelpunt Davor Suker voorbijstreefde en nu de enige WK-topscorer van zijn land is. Er volgden meteen meerdere dramatische momenten, en zoals Josip Stanisic van Bayern opmerkte: „Het geluk stond vandaag niet aan onze kant.“
Een omstreden strafschop die de gelijkmaker opleverde en twee afgekeurde doelpunten na onbetwiste buitenspelposities zorgden er al voor dat de Kroaten zich ergerden. Stanisic zei achteraf: „De scheidsrechter had ook iets in ons voordeel kunnen beslissen; in spannende wedstrijden kan dat het verschil maken.”
Chip in de bal en geen „Deliberate play“
Maar het zou nog dramatischer worden: een late treffer van de Portugese invaller Goncalo Ramos werd door Kroatië nog later, in de 13e minuut van de blessuretijd (!), daadwerkelijk nogmaals gelijkgespeeld. Tenminste, dat leek zo: terwijl de Kroaten juichend op doelpuntenmaker Josko Gvardiol afstormden, meldde de VAR zich. Mario Pasalic had de bal vanuit een verdachte buitenspelpositie voorbereid – de vraag was alleen: van wie kwam de voorlaatste pass?
Igor Matanovic had eerder geprobeerd een voorzet naar Pasalic door te koppen. Of dat gelukt was, wist de spits van Freiburg zelf niet: „Ik voelde een lichte aanraking aan mijn haar. Maar ik wist niet zeker of ik de bal had geraakt.”
Het antwoord kwam van de ingebouwde chip in de bal, die registreert wanneer en met welke kracht de bal wordt aangeraakt. Toen de scheidsrechter de situatie op het scherm te zien kreeg, onthulde een kleine uitschaling in de impulsgrafiek de aanraking door Matanovic. “Ik heb de scheidsrechter gevraagd wat hij had gezien. Hij zei niets, maar de sensor in de bal gaf aan dat Matanovic de bal had geraakt”, vertelde Baturina later. Dus een duidelijke buitenspelpositie?
Matanovic had de bal in ieder geval heel subtiel doorgespeeld, namelijk naar de Portugese verdediger Renato Veiga. Die speelde de bal met zijn achterhoofd door naar aangever Pasalic. Maar was dat een „Deliberate Play”, een opzettelijke balbehandeling die de buitenspelpositie tenietdoet? De Noorse scheidsrechter beschouwde het niet als zodanig. In feite was de bal van korte afstand op het hoofd van de totaal verraste verdediger gevallen; van opzet was geen sprake.
Martinez prijst de hulp van de technologie
Zo werd ook het veelgeprezen doelpunt afgekeurd. In plaats van verlenging volgde de dramatische uitschakeling op het WK, waardoor Kroatië het lot – en de VAR – de schuld gaf. „Het doodt de emoties, dat is niet makkelijk om mee om te gaan. Voetbal hoort eerlijk te zijn, maar met de VAR zijn we te ver gegaan”, zei Dalic geërgerd tijdens de persconferentie.
Zijn tegenhanger Roberto Martinez nam het tegenovergestelde standpunt in: „De chip bewees dat Matanovic als eerste bij de bal was, en daarom was het buitenspel. Dit is een van de voorbeelden die laat zien hoe technologie de sport helpt. Het was geen verkeerde beslissing!”
