Holeshot- en rijhoogte-instrumenten hebben een revolutie teweeggebracht in de MotoGP-starts en hebben de rondetijden merkbaar verbeterd – ondanks hun technische voordelen is hun einde bepaald
In de MotoGP kan een kort moment vaak het verschil maken tussen een overwinning en een nederlaag. Dit geldt vooral voor de start. Dit is precies waar een van de meest invloedrijke innovaties van de afgelopen jaren om de hoek kwam kijken: het zogenaamde holeshot-apparaat.
Het systeem werd voor het eerst geïntroduceerd door Ducati aan het einde van het seizoen 2018 en werd al snel de standaard in de hoogste klasse van de motorsport.
Het basisprincipe is even simpel als effectief. Door de motor mechanisch te laten zakken, wordt het zwaartepunt naar beneden verplaatst. Dit voorkomt dat het voorwiel omhoog komt bij het accelereren – een effect dat niet alleen tijd kost, maar ook de elektronica dwingt het vermogen te verminderen.
Het resultaat: een aanzienlijk efficiëntere start met maximale acceleratie en optimale tractie. De term “holeshot” zelf komt uit de motorcross en beschrijft de eerste positie bij het insturen van de eerste bocht, een enorm belangrijk strategisch moment dat vaak de rest van de race beïnvloedt.
Mechanica in plaats van elektronica: hoe het systeem werkt
Het holeshot-systeem is een puur mechanisch systeem dat vlak voor de start door de rijder wordt geactiveerd. Door gerichte druk uit te oefenen op de motor, wordt de ophanging samengedrukt en vervolgens in deze positie gefixeerd.
Wanneer de race begint, blijft de motor in eerste instantie verlaagd, wat een agressieve maar gecontroleerde acceleratie mogelijk maakt. Pas bij het hard remmen in de eerste bocht wordt de vergrendeling automatisch losgelaten. De motorfiets keert terug naar zijn normale rijpositie. Belangrijk: volgens de reglementen mag het systeem alleen bij de start worden gebruikt en werkt het volledig zonder elektronische ondersteuning.
De verdere ontwikkeling van het rijhoogte-apparaat
Wat begon als een starthulp ontwikkelde zich al snel verder. Fabrikanten pasten het principe toe op de hele race en ontwikkelden zogenaamde rijhoogte-inrichtingen. Deze systemen – meestal hydraulisch gestuurd – laten de achterkant zakken tijdens het rijden.
Het voordeel hiervan is duidelijk: bij het uitaccelereren van bochten blijft het voorwiel stabiel op de grond (minder wheelies), waardoor meer vermogen kan worden omgezet in aandrijving. Dit levert meetbare voordelen op, vooral op circuits met lange rechte stukken of krappe bochtencombinaties.
In feite schatten technici dat teams zonder deze technologie soms wel 0,4 seconde per ronde verliezen – een enorm gat in het krappe MotoGP-veld.
Invloed op rijstijl en racestrategie
De introductie van de systemen veranderde niet alleen de technologie, maar ook de benadering van de rijders. De starts werden agressiever en tegelijkertijd gecontroleerder. Het belang van de eerste bocht nam verder toe.
Timing werd ook cruciaal tijdens de race: coureurs moesten precies weten wanneer ze de rijhoogte-inrichting moesten activeren en deactiveren. Factoren zoals de lay-out, het bochtentype en de racesituatie spelen hierbij een belangrijke rol.
De systemen hebben ook invloed op de set-up. De veerweg, gewichtsverdeling en banden- en remslijtage moeten worden aangepast aan de veranderde omstandigheden.
Tussen innovatie en risico: kritiek op de systemen
Dankzij alle voordelen krijgen holeshot- en rijhoogte-instrumenten steeds meer kritiek. De belangrijkste reden: bezorgdheid over de veiligheid. Steeds weer ontstonden er situaties waarin de systemen niet konden worden gedeactiveerd zoals de bedoeling was.
Een geblokkeerd systeem kan het rijgedrag enorm beïnvloeden, vooral bij het remmen. In het verleden hebben dergelijke defecten soms geleid tot crashes of het afgelasten van races. Er is nog een ander kritiek aspect: sommige coureurs remmen opzettelijk bijzonder hard de eerste bocht in om het systeem betrouwbaar te deactiveren, wat een potentieel risico vormt voor de volgende coureurs.
Naast veiligheid speelden ook de stijgende ontwikkelingskosten en de toenemende technische complexiteit een rol in de discussie over een mogelijk verbod.
Het einde van een tijdperk: verbod vanaf 2027
De consequentie is al besloten: Vanaf het seizoen 2027 worden alle systemen om de rijhoogte te veranderen verboden in de MotoGP. Dit betekent dat zowel holeshot- als rijhoogteveranderingen uit het technische arsenaal verdwijnen.
De beslissing is gebaseerd op verschillende factoren. Naast veiligheidsaspecten wordt er vooral gekeken naar factoren als kostenbeheersing en gelijke kansen. Er werd ook gekeken in hoeverre dergelijke technologieën echt toegevoegde waarde bieden voor de motorsport of alleen maar de complexiteit vergroten.
Holeshot- en rijhoogteapparatuur hebben een blijvende impact gehad op de MotoGP. Ze hebben de starts efficiënter gemaakt, de races sneller en de strategieën complexer. Tegelijkertijd onthulden ze echter ook de grenzen van technologische innovatie in de motorsport – met alle gevolgen van dien. Binnen slechts een paar jaar doorliepen de systemen de hele cyclus van baanbrekende innovatie tot afschaffing.
