Na doodvonnis: Iraanse bokser ontvangt mensenrechtenprijs

Mohammad Javad Vafaei-Sani krijgt sinds zijn arrestatie in 2019 steun uit de internationale sportwereld. Donderdag wordt hij in Londen gehuldigd.

Hij protesteerde tegen het regime en werd daarvoor ter dood veroordeeld – nu is de Iraanse bokser Mohammad Javad Vafaei-Sani onderscheiden voor zijn activisme.

Zoals de Global Magnitsky Justice Campaign bekendmaakte, werd de 31-jarige donderdag in Londen de prijs in de categorie „Outstanding Human Rights Activist“ uitgereikt. Vafaei-Sani, die in Iran gevangen zit, kon de prijs niet persoonlijk in ontvangst nemen. De afgelopen jaren hebben naast talrijke mensenrechtenorganisaties ook veel sporters zich ingezet voor Vafaei-Sani.

Vafaei-Sani protesteerde tegen het Iraanse regime

De bokser had in 2019 deelgenomen aan protesten en de volksopstand in november tegen het Iraanse regime. In maart 2020 werd hij gearresteerd op beschuldiging van lidmaatschap van een oppositieorganisatie. Sinds zijn arrestatie zit Vafaei-Sani gevangen; het doodvonnis, dat in 2022 voor het eerst werd uitgesproken, werd na twee keer te zijn vernietigd op 4 oktober 2025 opnieuw bevestigd door het Hooggerechtshof van Iran. Verzoeken om een nieuw proces werden afgewezen. De mensenrechtenorganisatie Amnesty International registreerde in 2025 in Iran ten minste 2.159 executies – het aantal is verdubbeld ten opzichte van 2024.

Het lot van Vafaei-Sani heeft wereldwijd niet alleen meer dan 85 mensenrechtenorganisaties ertoe aangezet hem te steunen, maar ook een buitengewone solidariteitsbeweging in de sport op gang gebracht. In november 2025 deden meer dan 20 Olympische medaillewinnaars, coaches en internationale sportpersoonlijkheden een beroep op hun regeringen om in actie te komen. De executie zou „een waarschuwing zijn voor elke atleet die het aandurft om een standpunt in te nemen“. Tot de ondertekenaars behoorden tennislegende Martina Navratilova en zwemster Sharron Davies.

Maske en Klitschko eisten maatregelen

Ook de voormalige wereldkampioenen boksen Henry Maske en Vitali Klitschko eisten dringende internationale maatregelen. „Als iemand die zijn leven heeft gewijd aan een sport die gebaseerd is op discipline, waardigheid en wederzijds respect, kan ik niet zwijgen terwijl een atleet met de dood wordt bedreigd vanwege zijn overtuigingen”, schreef Maske in een brief: „Sport mag nooit worden gebruikt als instrument om mensen te intimideren of te onderdrukken.”

De Magnitsky-prijzen, die sinds 2015 worden uitgereikt, eren de inzet voor mensenrechten, gerechtigheid en de bestrijding van straffeloosheid. Ze zijn vernoemd naar de advocaat Sergei Magnitsky, die in 2009 in Russische politiehechtenis werd vermoord nadat hij een grootschalig corruptiesysteem binnen de overheid aan het licht had gebracht. Zijn cliënt William Browder richtte de Global Magnitsky Justice Campaign op.