Ο Sonny Liston στέφθηκε παγκόσμιος πρωταθλητής το 1962 με μια ιστορική νίκη και στη συνέχεια νικήθηκε από τον νεαρό Muhammad Ali. Πριν από 55 χρόνια, η είδηση του πρόωρου θανάτου του συγκλόνισε τον κόσμο.
Σχεδόν όλοι γνωρίζουν τη διάσημη φωτογραφία του, ακόμα κι αν δεν είναι ο πρωταγωνιστής της.
Ήταν 25 Μαΐου 1965, όταν ο Μοχάμεντ Άλι εξέπληξε τον πρώην παγκόσμιο πρωταθλητή Τσαρλς «Σόνι» Λίστον με το θρυλικό «Phantom Punch» μετά από 105 δευτερόλεπτα και τον έριξε στο έδαφος.
Η φωτογραφία του Άλι που φωνάζει στον ξαπλωμένο Λίστον «Get up, you bum!» («Σήκω, αλήτη!»), είναι η εμβληματική εικόνα του Άλι, μια από τις πιο γνωστές φωτογραφίες στην ιστορία του αθλητισμού.
Ενώ ο Άλι εδραίωσε τον αθάνατο μύθο του με τις δύο νίκες του εναντίον του «Μαύρου Αρκούδου», για τον Λίστον αυτό σήμανε την αρχή της προσωπικής του κατάρρευσης. Στις 5 Ιανουαρίου 1971, η είδηση του πρόωρου θανάτου του συγκλόνισε τον κόσμο του αθλητισμού.
Όπως και ο μετέπειτα αντίπαλός του Άλι, ο Λίστον μεγάλωσε σε φτωχές συνθήκες, σημαδεμένες από τον ρατσισμό:
Γεννημένος γύρω στο 1930 ως το δωδέκατο από τα 13 παιδιά ενός βαμβακοπαραγωγού στο Αρκάνσας (η ακριβής ημερομηνία γέννησής του είναι ασαφής), η παιδική του ηλικία σημαδεύτηκε από έναν βίαιο πατέρα, την υποχρεωτική παιδική εργασία και την κακή εκπαίδευση – ο Λίστον δεν έμαθε ποτέ να διαβάζει και να γράφει μέχρι το τέλος της ζωής του.
Μετά το θάνατο του πατέρα του, η μητέρα του μετακόμισε στο Σαιντ Λούις, όπου ο Λίστον έγινε εγκληματίας: διέπραξε αρκετές ληστείες και κλοπές και καταδικάστηκε σε πέντε χρόνια φυλάκιση.
Στη φυλακή αποκαλύφθηκε το ταλέντο του στο μποξ, το οποίο του άνοιξε το δρόμο για πρόωρη αποφυλάκιση και την κατάκτηση του παγκόσμιου πρωταθλήματος βαρέων βαρών.
Ο Λίστον παρέμεινε συνδεδεμένος με τον υπόκοσμο – ο μάνατζέρ του, Φράνκι Κάρμπο, ήταν γνωστός μαφιόζος – και μια επίθεση με ξυλοδαρμό εναντίον ενός τροχονόμου οδήγησε σε νέα φυλάκιση.
Ωστόσο, στον αθλητικό τομέα, ο «Μαύρος Αρκούδος» αποδείχθηκε ένα φαινόμενο που πέτυχε κάτι άνευ προηγουμένου: Στις 25 Σεπτεμβρίου 1962, ο Λίστον κατέκτησε τον παγκόσμιο τίτλο με νοκ-άουτ στον πρώτο γύρο εναντίον του Φλόιντ Πάτερσον. Ο Λίστον κέρδισε και τον επαναληπτικό αγώνα πριν από το πρώτο γκονγκ. Κανένας άλλος πρωταθλητής βαρέων βαρών δεν είχε κατατροπωθεί με αυτόν τον τρόπο.
Λίστον εναντίον Πάτερσον: Μια έντονη αντιπαλότητα
Ακόμα και πριν από την αντιπαλότητα με τον Άλι, η καριέρα του Λίστον ήταν πολιτικά φορτισμένη: Λόγω του εγκληματικού του παρελθόντος και της συμπεριφοράς του, που πολλοί θεωρούσαν αντιπαθητική, ήταν ευρέως μισητός, ειδικά σε αντίθεση με τον Πάτερσον, που θεωρούνταν τζέντλεμαν.
Οι μονομαχίες Patterson – Liston παρουσιάζονταν από πολλούς ως μια ιστορία του καλού εναντίον του κακού, με τον ρατσισμό της λευκής πλειοψηφίας να παίζει σημαντικό ρόλο.
Ο διάσημος συγγραφέας Norman Mailer έβλεπε πολλή υποκρισία στην περιφρόνηση προς τον Liston: Κριτικάρισε την «φθηνή αρετή» του Πάτερσον και αντίθετα ρομαντικοποίησε τον Λίστον ως «ήρωα για όλους όσους τα έβαζαν με τη μοίρα, αρκεί να διασκέδαζαν. Τους καπνιστές, τους μεθύστακες, τους ναρκομανείς, τους χασικλήδες, τους πρεζάκηδες, τις γκόμενες, τους ομοφυλόφιλους, τους μαχαιροβγάλτες, τους πιστολάδες».
Ακόμη και ο μεγάλος αφροαμερικανός μυθιστοριογράφος Τζέιμς Μπόλντουιν είδε την αντίθεση μεταξύ των δύο αντιπάλων του μποξ ως μεταφορά για το ερώτημα «ποια στάση είναι πιο αποτελεσματική στο τρομερό αμερικανικό δίλημμα: η πειθαρχημένη ευγένεια του Πάτερσον ή η ειλικρινής αμείλικτη στάση του Λίστον». Ωστόσο, λόγω του αμαυρωμένου βιογραφικού του, ο Λίστον δεν ήταν ποτέ λαϊκός ήρωας, ούτε καν στην αφροαμερικανική κοινότητα.
Ο Λίστον χλευάζεται και προσβάλλεται πριν από τους αγώνες
Η κυριαρχία του Λίστον διήρκεσε λιγότερο από ό,τι αναμενόταν, καθώς μόλις ο Πάτερσον ηττήθηκε, ο νεαρός Κάσσιους Κλέι σήκωσε το κεφάλι και συγκλόνισε τον κόσμο με τη συγκλονιστική νίκη του επί του Λίστον.
Ο 22χρονος Κλέι είχε ήδη προκαλέσει αναταραχή πριν από τον πρώτο αγώνα στις 25 Φεβρουαρίου 1964, χλευάζοντας και προσβάλλοντας τον Λίστον για εβδομάδες. Στην ζύγιση, ο Κλέι εμφανίζεται με ένα μπουφάν με την επιγραφή «Κυνήγι αρκούδας».
Όταν χτύπησε το καμπανάκι, ο Κλέι κυριάρχησε προκλητικά, αφήνοντας συνεχώς την άμυνά του χαλαρή, χοροπηδώντας και αντεπιτιθέμενος επανειλημμένα στον αργοκίνητο Λίστον, μέχρι που αυτός, εκνευρισμένος, εγκατέλειψε μετά τον έκτο γύρο. Όπως αποκαλύφθηκε αργότερα, ο Λίστον είχε προετοιμαστεί κακώς, είχε προπονηθεί ελάχιστα και είχε επιδοθεί σε περιπέτειες με πόρνες.
Μετά την ήττα του στον επαναληπτικό αγώνα εναντίον του πρωταθλητή, που ο Κλέι μετονόμασε σε Άλι, ο Λίστον δεν είχε ποτέ ξανά την ευκαιρία να διεκδικήσει τον παγκόσμιο τίτλο. Ο ήδη αντιπαθής Λίστον απομονώθηκε ακόμη περισσότερο, μεταξύ άλλων και λόγω των φημών για χειραγώγηση που κυκλοφορούσαν γύρω από τον δεύτερο αγώνα εναντίον του Άλι, οι οποίες ήταν μάλλον αβάσιμες.
Ο θάνατος του Λίστον: φρικτός και μέχρι σήμερα αδιευκρίνιστος
Στις 29 Ιουνίου 1970, ο Λίστον αγωνίστηκε και κέρδισε τον τελευταίο του αγώνα εναντίον του Τσακ Γουέπνερ. Περίπου έξι μήνες αργότερα, στις 5 Ιανουαρίου 1971, ο πρώην παγκόσμιος πρωταθλητής βρέθηκε νεκρός στο διαμέρισμά του στο Λας Βέγκας.
Η σύζυγος του Λίστον, Τζέραλντιν, επέστρεψε στο σπίτι μετά από διακοπές δύο εβδομάδων και βρήκε μια φρικτή εικόνα: ο Λίστον ήταν νεκρός εδώ και αρκετές ημέρες και σε κατάσταση αποσύνθεσης.
Λίγες εβδομάδες πριν από το θάνατό του, ο Λίστον νοσηλεύτηκε στο νοσοκομείο λόγω καρδιακών προβλημάτων και, επιπλέον, φέρεται να ήταν τοξικομανής. Η αστυνομική έρευνα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο Λίστον πέθανε από υπερβολική δόση ηρωίνης στις 30 Δεκεμβρίου 1970, πριν από 55 χρόνια.
Ωστόσο, οι ακριβείς συνθήκες του θανάτου του δεν αποσαφήνισαν πλήρως, ενώ άνθισαν θεωρίες συνωμοσίας για δολοφονία από τη μαφία, οι οποίες όμως δεν επιβεβαιώθηκαν ποτέ. Sonny Liston – Επιγραφή στον τάφο: «A Man» – αναπαύεται σε νεκροταφείο στο Λας Βέγκας.
