Wat de toekomst brengt voor het Italiaanse voetbal is nog onzeker. Maar de problemen zijn duidelijk, zoals scheidend bondsvoorzitter Gabriele Gravina nog eens duidelijk maakte tijdens zijn afscheidstournee.
De eerste slachtoffers van de recente voetbalcrisis in Italië, dat voor de derde keer op rij een WK misliep en sinds de WK-finale van 2006 (uitgeschakeld in de groepsfase in 2010 en 2014) niet eens een knock-outwedstrijd op een WK heeft meegemaakt, zijn gevonden. Delegatiehoofd Gianluigi Buffon, coach Gennaro Gattuso en bondsvoorzitter Gabriele Gravina hebben hun functie neergelegd.
De baas van de FIGC (Federazione Italiana Giuoco Calcio) blijft nog tot 22 juni in functie om de overgang soepeler te laten verlopen – en neemt zijn baan duidelijk nog steeds serieus. De 72-jarige, die in 2018 werd aangesteld en twee WK-toernooien en het verrassende EK in Engeland in 2021 misliep, heeft nu een evaluatie gepubliceerd.
Het gaat over de huidige staat van het Italiaanse voetbal, de fragiele fundamenten en mogelijke hefbomen voor de toekomst.
Italië speelt langzaam
Gravina’s rapport gaat specifiek in op het gebrek aan doorstroming in de Italiaanse top. Een voor de hand liggend probleem, aangezien er momenteel slechts vier U-23 teams zijn onder de 20 vertegenwoordigers van de Serie A: Juve (sinds 2018), Atalanta (2023), Milan (2024) en Inter (2025). Gravina is hier nog specifieker in, hij bekritiseert het langdurige gebrek aan investeringen in de jeugdsector en schrijft Volgens zijn analysebrief zou Italië slechts de 49e plaats innemen “van de 50 waargenomen competities” als het gaat om hoeveel potentieel in aanmerking komende U-21 spelers voor hun eigen nationale team zelfs speeltijd in de hoogste klasse krijgen – 1,9 procent..
Maar dat is nog niet alles: zelfs de hoge uitgaven van clubs aan buitenlandse spelers komen niet overeen met de kwaliteit die al lange tijd wordt geëist op het absolute topniveau. Het document bevestigt dat “de Serie A niet tot de top 10 competities behoort wat betreft afgelegde meters in een sprint” en dat “de gemiddelde balsnelheid (7,6 m/s) beduidend lager is dan het gemiddelde in de Champions League (10,4) en het gemiddelde in de andere grote Europese competities (9,2).”
Na crises in het verleden gelooft Gravina niet in de praktijk om Italiaanse spelers per richtlijn in de teams te verankeren. Zijn verklaring: “Onmogelijk.” Zoiets zou immers ook in strijd zijn met de EU- en arbeidswetgeving.
In zijn laatste dagen voor zijn vertrek op 22 juni zou de vertrekkende bondsbaas liever ideeën aandragen of hefbomen helpen identificeren om het voetbal in het land van de viervoudig wereldkampioenen weer op het juiste spoor te krijgen. Vanuit zijn oogpunt is het bijvoorbeeld ook essentieel om respectievelijk de Serie A, B, C en D te hervormen. Gravina’s citaat: “Zonder een unanieme bereidheid om het algemeen belang boven het behoud van individuele posities te stellen en zonder een beleid dat de voorwaarden schept en de noodzakelijke instrumenten biedt om actie te ondernemen, kan geen enkel individu een echte en volledige revitalisering van het Italiaanse voetbal bewerkstelligen.”
Gravina erkent te veel ego’s
Op het einde van de dag zou het vervangen van de afgetreden Gattuso door favoriete kandidaat Antonio Conte (momenteel bij SSC Napoli) ook niet helpen. Dit zou uiteindelijk slechts een druppel op een gloeiende plaat blijken te zijn; er zou veel meer ingegrepen moeten worden – omdat hij bijvoorbeeld van mening is dat de focus in het jeugdvoetbal al geruime tijd op techniek ligt in plaats van op tactiek: “Als we echt het beste willen voor het Italiaanse voetbal als hele sportbeweging, moeten we de daadwerkelijke verantwoordelijkheden van de bond, de liga’s en de overheidsinstellingen verduidelijken. Te veel onnauwkeurigheden en soms regelrechte leugens voeden de zoektocht naar een hoofdschuldige en verspreiden bovenal misvattingen.“
Naar zijn mening is er ook een duidelijk verschil met het financieren van projecten op het gebied van ”milieuduurzaamheid, jeugd- en schoolprojecten, ontwikkelings- en trainingsprogramma’s voor de nationale jeugdteams” – deze zaken worden aangestuurd vanuit één enkele bron, namelijk de staat als hoofd. In het voetbal echter, gelooft Gravina dat “de belangen van de verschillende spelers elkaar zozeer overlappen dat ze het systeem praktisch verlammen”. In de geest van: Many cooks spoil the broth.
