De Afrikaanse voetbalbond (CAF) heeft Senegal de titel van de Afrika Cup ontnomen. De bond stapt nu naar het Internationaal Hof van Arbitrage voor de Sport – en kan daar zijn hoop zeker vestigen.
Wie uiteindelijk de geschiedenis ingaat als winnaar van de Afrika Cup 2025/26 ligt niet langer in handen en voeten van de spelers op het veld, maar in die van de advocaten. Nadat een beroepscommissie van de Afrikaanse voetbalconfederatie (CAF) het Marokkaanse protest dinsdagavond verrassend honoreerde en de finale met 3-0 in het voordeel van het gastland bepaalde, kondigde de Senegalese voetbalbond als tegenprestatie aan dat het de zaak zou voorleggen aan het Internationaal Hof van Arbitrage voor de Sport (CAS).
In haar verklaring van dinsdag motiveerde de CAF haar beslissing met de artikelen 82 en 84 van het reglement van de Afrika Cup. Artikel 82 stelt dat als een team zich om welke reden dan ook terugtrekt uit de competitie, niet verschijnt voor een wedstrijd, weigert deel te nemen of het speelveld verlaat voor het reguliere einde van de wedstrijd zonder toestemming van de scheidsrechter, het team wordt geacht te hebben verloren en definitief wordt uitgeschakeld in de lopende competitie.
Omdat een deel van het Senegalese team het veld had verlaten in de rust van de finale die half januari op 0-0 stond uit protest tegen twee controversiële beslissingen van scheidsrechter Jean-Jacques Ndala Ngambo zonder toestemming van de scheidsrechter, is dit artikel op dit punt van toepassing volgens de regels. Artikel 84 stelt ook: “Een ploeg die de bepalingen van artikel 82 en 83 overtreedt, wordt permanent uitgesloten van de competitie. Dit team verliest de wedstrijd met 0:3.
Referee Ndala Ngambo had de wedstrijd dus volgens de regels kunnen staken en in het voordeel van Marokko kunnen scoren nadat het Senegalese team de kleedkamers was opgezocht. In dat geval had Senegal geen protest kunnen aantekenen. Maar omdat de scheidsrechter het spel liet hervatten en eindigen nadat het Senegalese team was teruggekeerd, kan het team van Sadio Mané tenminste nog enige hoop koesteren bij het CAS.
Regel 5 van de internationale spelregelautoriteit IFAB geeft de scheidsrechter bijvoorbeeld “volledige autoriteit” om te bepalen wat er in een wedstrijd gebeurt. Regel 5.2 stelt: “De beslissing van de scheidsrechter over feiten met betrekking tot de wedstrijd, inclusief het al dan niet gescoord hebben van een doelpunt en het resultaat van de wedstrijd, is definitief.”
Er zijn nog meer inconsequenties door de manier waarop de uitspraak van de CAF tot stand is gekomen. Marokko had aanvankelijk beroep aangetekend tegen de uitslag van de wedstrijd, maar de tuchtcommissie van de CAF verwierp dit beroep eind januari. Marokko ging hiertegen in beroep – en is nu in het gelijk gesteld door de betreffende beroepscommissie. De vraag die nu rijst: Was dit beroep wel mogelijk
Op basis waarvan heeft de tuchtcommissie haar beslissing genomen?
In artikel 44.1 van het reglement van de Afrika Cup staat immers: “Tegen de beslissingen van het organisatiecomité en de tuchtcommissie kan beroep worden aangetekend bij de beroepscommissie, maar niet tegen beslissingen die als definitief zijn vastgesteld.”
Het blijft echter onduidelijk of de beslissing van de tuchtcommissie als definitief werd beschouwd. In artikel 44.5 staat echter: Tijdens de eindronde van de Afrika Cup zijn alle beslissingen van het organisatiecomité en/of de tuchtcommissie, met uitzondering van die betreffende de toepassing van disciplinaire maatregelen op basis van de rapporten van wedstrijdofficials, definitief en niet voor beroep vatbaar.
Dit roept de cruciale vraag op: was de beslissing van de tuchtcommissie gebaseerd op de rapporten van de scheidsrechter? Zo niet, dan zou het Marokkaanse beroep niet rechtsgeldig zijn geweest onder artikel 44.1. Omdat de beslissing van de tuchtcommissie in januari werd meegedeeld zonder verdere motivering, zijn er ook hier veel vraagtekens.
De exacte interpretatie van de paragrafen is nu in handen van het CAS. Het Senegalese protest is echter niet helemaal hopeloos.
