Zijn uittrappen belandden met een opvallende regelmaat buiten het speelveld. Achter het absurd lage percentage geslaagde passes van PSG-keeper Matvei Safonov op woensdagavond schuilde echter geen gebrek aan vaardigheid, maar een tactische zet – die zijn vruchten afwierp.
Wat heeft zo’n keeper eigenlijk te zoeken in een halve finale van de Champions League? Wie Matvei Safonov woensdagavond gadesloeg, kon deze vraag in eerste instantie niet kwalijk worden genomen. De ene uittrap na de andere belandde buiten het speelveld, onder begeleiding van spottend applaus vanuit de tribunes van de Allianz Arena. Maar hoe vaker dit schouwspel zich herhaalde, hoe duidelijker de conclusie werd: hier is niet zomaar een voetbaltechnisch beperkte keeper aan het werk, hier voert een speler het plan van zijn trainer uit.
In totaal nam Safonov tijdens de terugwedstrijd in München 13 aftrappen, waarvan er slechts twee een medespeler bereikten. Zeven gingen direct over de zijlijn, bij enkele andere leek het alsof Safonov daar op had gemikt. Het passpercentage van de Rus in het doel van PSG lag – alle passes meegerekend – aan het einde van de avond op 21,2 procent. Dat is het laagste percentage van een speler die 90 minuten speelde in een Champions League-wedstrijd sinds bijna vier en een half jaar. In december 2021 kwam Villarreal-keeper Geronimo Rulli bij de 3-2-overwinning in Bergamo slechts uit op 19,5 procent.
Safonovs tegenhanger Manuel Neuer had woensdagavond overigens een passpercentage van meer dan 70 procent, de Rus zelf komt in dit Champions League-seizoen gemiddeld uit op 55 procent. Op het eerste gezicht verbazingwekkend zwak voor de doelman van een coach die bijna een jaar geleden de op de lijn uitblinkende Gianluigi Donnarumma de deur uitjoeg, omdat hij met de bal aan de voet te zwak was. Maar wie zich verdiept in Luis Enrique en Paris St. Germain, zal snel beseffen dat er achter de uittrappen een tactische berekening schuilgaat. De op details gefixeerde Spanjaard werkt in Parijs voortdurend aan het beperken van de invloed van het toeval in het spel van zijn team – en daarmee juist aan het planbaar maken van de situaties die je kunt plannen. Samen met zijn staf implementeert hij een op het eigen team afgestemde tactiek voor inworpen en een voor de eigen aftrap. En precies hier sluit nu ook de aftrap-strategie op aan.
Uiteindelijk is deze nieuwe tactiek slechts een verdere ontwikkeling van de aftrap-tactiek die PSG al sinds vorig seizoen in belangrijke Champions League-wedstrijden toepast: bij een eigen aftrap gaat de bal naar achteren naar Vitinha en de Portugees schiet hem uit – hoe dichter bij de hoekvlag van de tegenstander, hoe beter. Ook woensdagavond in München ging PSG aan het begin van de tweede helft op deze manier te werk. Het plan hierachter: PSG kan onmiddellijk de helft van de tegenstander bezetten, druk zetten en de ruimtes verkleinen, waardoor de tegenstander direct onder druk komt te staan.
Het nadeel dat een team bij een eigen inworp heeft op het gebied van bereik en tempo, wil PSG in zijn voordeel gebruiken – en geeft daardoor de bal opzettelijk weg. Dezelfde logica lag ook ten grondslag aan de aftrappen van Safonov. Omdat het team daarna zijn kwaliteiten kan uitspelen, is deze variant simpelweg veelbelovender – temeer omdat PSG sowieso zonder lange kopspits speelt die aftrappen in het duel met een Jonathan Tah of Dayot Upamecano zou kunnen vastzetten.
Maar als we kijken naar de richting van Safonovs uittrappen, kunnen we nog een andere conclusie trekken: twaalf van de dertien uittrappen op woensdagavond vlogen vanuit het perspectief van de keeper naar links, waaronder alle ballen die in de zijlijn belandden.
Wacht even, de linkerkant van de verdediging van PSG is toch de rechteraanvalskant van FC Bayern? En speelt daar niet Michael Olise, van wie je de bal beter uit de buurt kunt houden? Vooral als hij speelt op een speler die al vroeg een gele kaart heeft gekregen, zoals Nuno Mendes, die op het punt staat van een rode kaart? In principe klopt het allemaal – en toch ook weer niet.
Want een inworp leidt er automatisch toe dat de betreffende kant overbevolkt raakt. Dat betekent: minder ruimte. Ruimte die Olise nodig heeft om zijn kwaliteiten optimaal te kunnen benutten. Of anders gezegd: als Safonov naar de vanuit zijn perspectief rechter zijlijn had geschoten, was PSG slechts een snelle zijwaartse verschuiving van Bayern verwijderd geweest van een situatie waarin Olise met een aanloop één-tegen-één tegen Nuno Mendes had kunnen gaan.
Dat gebeurde in de tweede helft echter vrijwel niet meer – en hoe onwerkelijk het ook mag klinken: dat had ook te maken met de belachelijk gemaakte aftrappen van Safonov. Misschien slechts een klein detail, ja. Maar wel een dat op een dergelijk niveau het verschil kan maken.