„Prince“ Naseem Hamed wist zich vanuit een arbeidersgezin op te werken tot een wereldwijde boksster. Maar na die snelle opmars volgde ook een vrij abrupt einde van zijn carrière.
Hij was een van de meest flamboyante boksers van zijn tijd – en vandaag 31 jaar geleden liet hij op indrukwekkende wijze zien wat hij in huis had.
Op 30 september 1995 ontnam Prince Naseem Hamed in Cardiff de WBO-wereldtitel in het vedergewicht aan de Welshe lokale held Steve Robinson. Op de jonge leeftijd van slechts 21 jaar klom de Brit destijds op tot kampioen en tot een van de populairste sportsterren van zijn land.
Het levensverhaal van Hamed, dat inmiddels ook in een film is vereeuwigd, heeft echter ook zijn schaduwkanten.
„Prince“ Naseem: op zijn 18e prof – drie jaar later wereld- en Europees kampioen
De omstandigheden voor een internationale carrière waren voor Hamed aanvankelijk niet bepaald gunstig. Als zoon van een familie van Jemenitische afkomst groeide hij op boven een klein buurtwinkeltje in de voorstad Wincobank van Sheffield.
Nadat zijn vader hem al op zevenjarige leeftijd had laten kennismaken met het boksen, duurde het niet lang voordat Hamed uitgroeide tot een van de meest veelbelovende talenten in de sport. Op 18-jarige leeftijd maakte hij zijn profdebuut in het vlieggewicht en werd slechts twee jaar later Europees kampioen in het bantamgewicht.
Het voorlopige hoogtepunt van zijn razendsnelle opmars naar de wereldtop volgde met de overwinning op Robinson: Hamed domineerde zijn tegenstander, sloeg hem twee keer tegen de grond en bezegelde daarmee een machtswisseling in deze gewichtsklasse.
Daarna volgde een glorietijd in de jaren negentig, waarin Hamed meerdere wereldtitels in het vedergewicht op zijn naam schreef en met zijn linkshandige stijl en extreme knock-outkracht op talrijke voorpagina’s verscheen.
„Hij was de enige“ – Een rolmodel met een invloed zoals Ali
Vanwege zijn afkomst en zijn successen werd Hamed al snel een rolmodel voor de Aziatische minderheidsbevolking in Groot-Brittannië. „Er zijn echt niet veel mensen die onze cultuur op het witte doek vertegenwoordigen, ze zijn niet op de radio te horen en zeker niet in de sport“, aldus filmmaker Rowan Athale, regisseur van de Hamed-biopic „Giant“, over de culturele betekenis van zijn hoofdpersonage: „Hij was niet de volgende – hij was de enige. Hij betekende heel veel voor heel veel mensen.“
Ook Amer Khan, die onder trainer Brendan Ingle samen met Hamed trainde, herinnerde zich het ruwe talent van Hamed: „Als je naar Naz keek, was hij absoluut fenomenaal. In plaats van tijdens de training in de spiegel te kijken, zei Brendan altijd dat we naar Naz in de ring moesten kijken. Alleen al door toe te kijken kon je ongelooflijk veel leren. Ik geloof niet dat iemand in zijn buurt komt. De wereld lag aan Naz’ voeten.”
Hij herinnerde zich ook een symbolisch moment dat Hameds uitstraling illustreerde. „Op een dag kwam ik uit school en rende ik naar de sportschool. Ik zag buiten een blauwe BMW staan, ging naar binnen – en daar zat David Beckham te wachten om Naz te ontmoeten. Hij liet David Beckham wachten. Zo groot was zijn invloed”, zei Khan.
HBO-manager Lou DiBella vergeleek de invloed van Hamed ooit zelfs met die van Muhammad Ali en stelde dat Hamed „het boksen had veranderd” en „de bokser als showman en entertainer opnieuw had gedefinieerd”.
Een nederlaag die het einde van zijn carrière bezegelde
Maar net zo snel als de carrière van Prince Naseem naar de top leidde, zo vroeg en stil eindigde die ook weer. Tien jaar lang (1992 tot 2002) konden fans zich vergapen aan de spectaculaire optredens in de ring, waarbij hij ooit op een vliegend tapijt de ring binnenkwam of zich met een salto over de bovenste ringtouw katapulteerde.
Op 7 april 2001 kwam er een einde aan de tot dan toe onberispelijke zegereeks van de showman. In Las Vegas nam Hamed het op tegen de Mexicaan Marco Antonio Barrera, die als meervoudig WBO-wereldkampioen in het superbantamgewicht voor dit gevecht was opgeklommen en zich intensief had voorbereid. In het duel om de IBO-wereldtitel slaagde Barrera erin de linkse hoek van Hamed te ontwijken en herhaaldelijk zelf treffers te plaatsen.
Hamed, die stilistisch gezien zonder eigen verdediging vocht, verloor uiteindelijk unaniem op punten. Tot op de dag van vandaag is het gevecht met 310.000 pay-per-view-aankopen echter het meest succesvolle gevecht in het vedergewicht in de VS.
In mei 2002 keerde Naz nog één laatste keer terug in de ring en versloeg hij de Spaanse Europees kampioen Manuel Calvo unaniem op punten. Hoewel Hamed en zijn team een snelle terugkeer aankondigden, zou het daar niet meer van komen. Officieel bevestigde hij zijn pensionering echter pas veel later en noemde hij talrijke blessures en operaties aan zijn hand als reden.
Ridderorde afgenomen: een schandaal dat een schitterende carrière overschaduwt
Op slechts 28-jarige leeftijd had de superster al zijn wereldtitels verloren. In 2006 volgde uiteindelijk het volgende dieptepunt, nadat Hamed werd veroordeeld tot 15 maanden gevangenisstraf en vier jaar rijverbod.
De reden: Prince Naseem begon met een snelheid van 145 km/u aan een inhaalmanoeuvre en kwam in botsing met een andere auto. De bestuurder liep ernstige verwondingen op, terwijl Hamed de plaats van het ongeval verliet. De veroordeling kostte de bokser ook zijn ridderorde, die hem nog hetzelfde jaar werd ontnomen.
De afgelopen jaren is Hamed, die inmiddels flink in gewicht is toegenomen, grotendeels uit de publieke belangstelling verdwenen. Enkele jaren geleden haalde hij de krantenkoppen vanwege een lelijk familiegeschil over geld en de erfenis van zijn overleden moeder – wat zou hebben bijgedragen aan zijn lichamelijke problemen.
„Het is tragisch – hij had nog meer kunnen bereiken“
Ondanks de capriolen en schandalen rond Hamed kwamen de afgelopen jaren vooral weer de positieve kanten van zijn nalatenschap naar voren. In 2015 werd hij opgenomen in de International Boxing Hall of Fame en in 2019 ontving hij van het tijdschrift The Ring de eretitel in het vedergewicht. Onder talrijke experts en in de media geldt de vader van twee zonen – die zich ook als bokser hebben geprobeerd – tot op de dag van vandaag als een van de beste boksers van zijn tijd.
„Hij heeft meer bereikt dan bijna iedereen – en het is zo tragisch, omdat hij nog meer had kunnen bereiken“, zei regisseur Athale over de inmiddels 52-jarige „Prince“ Naseem Hamed. Toch schreef ESPN-journalist Dan Rafael over de bokssuperster: „Een van de grootste sterren in zijn sport – hij vulde arena’s nog voordat er überhaupt een tegenstander vaststond.“
„Ik denk dat hij bij vlagen de spannendste vechter was waarmee ik ooit te maken heb gehad“, blikte bokspromotor Frank Warren ooit terug op de carrière van Hamed en zei: „Aan het begin van zijn carrière had hij een van de grote boksers kunnen worden. Maar dat verdween toen hij niet zo regelmatig vocht als hij zou moeten, en toen hij tijdens de training de kantjes eraf liep. Vanaf dat moment ging het gewoon niet meer goed met hem.”